Uzaktan Eğitim Nedir?

0
517

Günümüzde teknolojik gelişmeler özellikle son 20 yılda çok büyük bir ivme kazanmıştır. Neredeyse her alanda teknolojinin hayatımızı kolaylaştırmak için kullanıldığı açıkça görülmektedir. Eğitim de bu alanların en başında gelenlerinden bir tanesidir. Küreselleşen dünyada öne çıkabilmek için insanları çağın şartlarına ve gereksinimlerine göre eğitmek daha da önemli hale gelmiştir. Eğitim dünyasındaki ihtiyaçlar ve bu ihtiyaçları karşılama noktasında beklentiler her geçen gün değişmektedir. Bu beklentilere cevap vermede her geçen gün daha da gelişen teknolojinin sunduğu imkanlardan faydalanmak haliyle kaçınılmaz bir hal almıştır. Bir başka deyişle teknoloji eğitim ve öğretimin daha iyi bir noktaya taşınmasında önemli bir rol oynamaktadır (Bahçeci, 2011).
Günümüzde, bilgisayar teknolojisi ve internetin eğitim ortamlarında öğretimi desteklemek amacıyla kullanımı ve kullanım çeşitliliği gittikçe artmaktadır. Eğitimde, öğretim teknolojilerinin etkili kullanımının, verilen eğitimi daha kaliteli hale getirecek bir güce sahip olduğu pek çok araştırmacı tarafından kabul edilen bir görüştür (Jonassen & Reeves, 1996; Means, 1994; Çağıltay, Çakıroğlu, Çağıltay & Çakıroğlu, 2001). Gömleksiz (2004: 71) bu noktada ‘sınıflarda teknoloji kullanımının öğrencilere daha hızlı ve kalıcı öğrenme şansı sunar’ tespiti ortaya koymuştur. Kartal’ın (2005) yabancı dil öğretim alanını sosyal bilimlerdeki diğer bilim dallarıyla karşılaştırması dil öğretiminde teknoloji kullanımının gerekliliğine dair yerinde bir saptamadır. Kartal araştırmasında şu tespiti ortaya koymaktadır:
Dil öğretim alanı, sosyal bilimlerdeki diğer bilim dallarına oranla bilimsel yeniliklere ve teknolojik icatlara daha çok gereksinim duyar. Bunun başlıca sebebi, önce öğretilen söz konusu dili konuşanlara ait ses ve görüntü üretmek, sonra da bunları birer ders materyali olarak dil sınıflarında ve laboratuvarlarda kullanmaktır (2005: 82).
Artık elektronik teknolojilerinden yabancı dil öğretiminde faydalanıp faydalanılmayacağı konusu geride kalmıştır; bunun yerine, mesele bu teknolojilerin yabancı dil öğretiminde nasıl kullanılabileceği ve bu teknolojilerin kullanımında öğrencilere nasıl rehberlik edeceğimizdir (Paulsen, 2001). Yine Paulsen “otantik, anlamlı, etkileşimli, öğrenci merkezli, Web tabanlı öğrenme aktivitelerinin öğrenci performansında dili ve kültürü yabancı ülkede eğitim alırken öğrendiğimize benzer şekilde iyileştireceğini” ifade etmiştir (parag. 3). Son on yılda tüm dünyada dil öğretiminde uzaktan eğitimin dil öğrenenlere sunduğu yeni olanaklarda ciddi bir değişim görülmektedir (White, 2006). Chun ve Plass (2000) internetin yabancı dil öğretimini geliştirme potansiyeline dair kapasitesinden söz etmişlerdir. Seljan, Banek Zorica, Špiranec ve Lasić-Lazić (2006) yeni teknolojilerin dil öğretiminde kullanımının sınırsız imkanlar sağladığını belirtmişlerdir.
Teknolojinin eğitim ortamlarında kullanımı literatürde genel olarak kabul görmekte ve yeni teknolojiler ortaya çıktıkça eğitim ve öğretim ortamlarına entegre edilmesinin eğitim ve öğretime çeşitli imkanlar sağlayacağı öngörülmektedir. Teknolojik gelişmeler çok hızlı bir biçimde olmaktadır ve her an eğitim dünyasına entegre edilmesi mümkün olan çeşitli teknolojilerde eğitimcilerin hizmetine sunulmaktadır. Bu çeşitliliklerden bir tanesi de son zamanlarda üzerinde giderek artan sayıda araştırmalar yapılan öğrenme nesneleridir (ör: Hodgins, 2000; Gibbons, Nelson, & Richards, 2000; Wiley, 2000b; Muzio, Heins & Mundell, 2002; Baruque & Melo, 2004; Ally (2004); Karaman, 2005; Nurmi & Jaakkola, 2006a, 2006b; Griffiths, Stubbs & Watkins, 2007; Kay & Knack, 2007; Kay & Knaack, 2008; Türel, 2008). Öğrenme nesnesini Kay ve Knaack ( 2008: 269) “özel kavramların öğrenilmesini, öğrenenlerin bilişsel süreçlerini geliştirerek, yükselterek ve/veya rehberlik ederek destekleyen etkileşimli web-tabanlı araçlardır” şeklinde tanımlamaktadırlar. Öğrenme nesneleri eğitim dünyasında da giderek yerini sağlamlaştırmaya başlamıştır (Harman & Koohang, 2005: 68).
Yabancı dil bilmenin önemi ve gerekliliği dünyanın her yerinde kabul görmektedir. Dünyanın pek çok ülkesinin eğitim programlarında yabancı dil dersinin bulunması yabancı dile dünyada verilen önemin bir göstergesidir. Küreselleşme sürecinde ‘küçülen’ dünyada ülkelerin birbirleriyle olan ekonomik, teknolojik ve kültürel işbirliği ve iletişimi daha önemli ve zorunlu bir hal almıştır. Buna paralel olarak ülkemiz de dahil dünyada yabancı dil öğrenmek isteyen bireylerin sayısı oldukça artmıştır. Ülkemiz ele alındığında “Türkiye’de YDÖ’nin uzun bir geçmişi olmasına rağmen gelinen noktanın tatmin edici olduğu söylenemez” (Akpınar & Aydın, 2009: 110). Ülkemizde yabancı dil eğitimine oldukça fazla önem verilmiş, dil derslerine ilkokuldan üniversiteye kadar müfredatta yer verilmiş ve her yıl düzenli olarak yabancı dil öğretmenleri alınmaya devam etmiş fakat tüm bu çabalara rağmen yabancı dil eğitimi arzu edildiği seviyelere gelememiştir. Türkiye’de yabancı dil eğitiminin onca çabaya rağmen yetersiz olduğu tüm çevrelerce kabul edilen bir gerçektir. Üniversiteden mezun olan pek çok öğrenci aldığı onca yabancı dil dersine rağmen, o dili etkin bir şekilde kullanamamakta ve dolayısıyla da formal eğitimden sonrada çeşitli kurslara gidip kariyerleri için önemli olan yabancı dili öğrenmeye para, zaman ve emek sarf etmektedir.
Hayatın yoğunluğu içerisinde dil öğrenimini bir mekâna bağımlı olarak gerçekleştirmek her geçen gün zorlaşmaktadır. Bu sebeple uzaktan eğitim (UE) yoluyla dil öğrenmek ve gelişen teknolojiye paralel olarak bunu web tabanlı olarak gerçekleştirebilme olanağına sahip olmak son derece önemlidir. Web tabanlı eğitim yoluyla öğretim, tüm dünyada pek çok alanda giderek artmıştır ve bu alanlardan bir tanesi de yabancı dil öğretimidir. Holmerg’ e göre “herhangi bir yabancı dilin uzaktan öğretim ve öğrenme için uygun olmadığına dair savunulabilir bir neden yoktur, aksine yabancı dillerin, uzaktan öğretiminin etkili olduğuna dair çok fazla delil vardır” (2005: 166-167). Bu noktada hem şu anda ülkemizde UE programlarında eğitim alan öğrencilere yabancı dil eğitimi vermek hem de formal eğitimini tamamlayanlara çalışırlarken yabancı dil eğitimi almalarını sağlamak açısından web tabanlı yabancı dil eğitiminin kalitesi arttırmak gereklidir. White’a (2005: 55) göre;
Yeni teknolojilerdeki gelişmeler, sanal öğrenme ortamlarının ortaya çıkısı ve hayat boyu esnek öğrenme olanakları için talepler uzaktan eğitim yoluyla dil öğretiminde hem bu eğitimi sağlayanlar hem de alanlarda belirgin bir artışa yol açmıştır. Bir zamanlar kendisini kabul ettirmekle uğraşan uzaktan eğitimin; uzaktan eğitimin ortamlarının yabancı dil öğrenimi için kullanımı şu anda iyice anlaşılmıştır.
Uzaktan dil eğitimi programları; geleneksel basılı materyale dayalı kurslardan; etkileşim, dönüt, öğretmen ve öğrenci arasındaki iletişim gibi geniş imkânlarına sahip, tamamıyla internet aracılığıyla verilen kurslara kadar uzanan birtakım uygulamaları içerir (White, 2003: 8). Son yıllarda UE’yi, yabancı dillerin uzaktan öğretimi de dahil; ya bir kısmı yazılı materyaller ve yüz yüze eğitimin bir kısmını da web tabanlı eğitimle birleştirilen kurslar veya programların oluşturduğu ya da tamamı web üzerinden verilen kurslar ya da programlar oluşturmaktadır. Bu internetin, uzaktan eğitimde kullanımının
giderek yaygınlaştığına ve hatta vazgeçilmez bir parçası olduğuna bir kanıttır. Aslında internetin, UE’nin her alanında olduğu gibi yabancı dillerin öğretiminde de kullanılması uzaktan yabancı dil eğitimine yepyeni ve sınırları sürekli genişleyen bir boyut kazandırmıştır.
İnternetle beraber UE, mektupla çıktığı emekleme döneminden ileri teknolojinin kullanıldığı bir devrim dönemine geçiş yapmıştır. UE’nin teknolojiye paralel gelişimi haliyle uzaktan dil eğitimine de yansımıştır. Uzaktan yabancı dil öğretimindeki yansıma şu şekilde gösterilebilir:


UE’deki bu arayışların onu daha etkili ve verimli hale getireceği bir gerçektir. UE teknolojik yenilikleri sıkı sıkıya takip etmekte ve hemen kabullenmektedir. Aslında teknolojiye direnç daha çok eğitim veren kişilerin alışkanlıklarını yitirmemek için gösterdikleri bir tepkidir. UE kullandığı teknolojilerle beraber daha geniş ölçüde kabul görür hale gelmiştir. UE yapılış şekli ve kullanılan materyaller bakımından ilk çıktığı mektup noktasına kıyasla oldukça gelişmiştir ve gelişmeye devam etmektedir. Kullanılan materyaller verilen eğitimin kalitesi ile direkt olarak ilgili olduğu için UE’de kullanılan materyallerde zamanla değişmekte ve var olanların yerine ya yenisi gelmekte ya da yeniler var olanları desteklemekte ve tamamlamaktadırlar. Bu noktada, son yıllarda üzerinde çok sayıda araştırma yapılan ÖN’de UE’de ve dolayısıyla da web-tabanlı yabancı dil öğretiminde kullanım olanağına sahiptir.
Uzaktan eğitim ortamlarına ilişkin tüm bu gelişmeler, 1990’lı yıllardan itibaren World Wide Web (www) protokolünü gündelik yaşamla birleştirirken, eğitim ortamlarındaki yansıması ise web tabanlı eğitim olarak görülmüştür. Web Tabanlı Eğitim (WTE) ise eğitim dünyasında farklı disiplinlerde hızla yaygınlaşmıştır. Ülkemiz eğitim sistemi içerisinde uzun yıllardır çözümlenemeyen büyük bir problem olan yabancı dil öğretimi web ortamına taşınmış ancak bu platformda da istenilen verim alınamamıştır. Bu problemin çözüme kavuşturulamayışındaki ana nedenlerden bir tanesi de yabancı dil eğitiminin pedagoji boyutunun anlamlandırılamamasıdır. Web tabanlı ortamlarda daha anlamlı öğrenme süreci oluşturmak ve öğrencilerin yaparak yaşayarak öğrenmelerine olanak sağlayacak bir durum oluşturmak amacıyla öğrenme nesneleri olarak isimlendirilen yapı web tabanlı yabancı dil öğretimine araştırmamızda adapte edilecektir. Bu adaptasyon sürecinin sonucunda ise web tabanlı yabancı dil öğretiminde daha efektif ve uygulamaya yönelik bir çerçeve oluşturulacaktır. Yukarıda ifade edilen yapıya uygun olarak; web tabanlı yabancı dil öğretiminde öğrenme nesnelerinin öğrencilerin akademik başarı ve tutumları ve kalıcılık üzerindeki etkisi belirlenecektir.

CEVAP VER